De klap die je niet ziet aankomen komt van je eigen giek. Je gaat naar voren, het zeil komt mee, en het uiteinde raakt je op de zijkant van je hoofd terwijl je al half onder water ligt. Je hoort het eerder dan je het voelt.
Daar hoef je niet bang van te worden. Je zet er een windsurfhelm voor op, en na twee sessies weet je niet meer dat hij er zit. Dat is het hele verhaal.
De vraag is niet of een helm helpt. De vraag is op welk water je vaart, en of daar ook een vest bij hoort.
De drie momenten waarop het misgaat
Het gaat zelden mis waar mensen het verwachten. Niet in de grote golven, maar in deze drie situaties.
De catapult. Je vin of je neus hapt, het zeil trekt door, en je gaat over je giek heen. Je landt op je eigen rig, met de mast en de giek onder je. Dat gebeurt vaak als je net leert planeren en de wind een vlaag geeft, dus precies in de fase waarin de meeste mensen nog geen helm dragen.
Ondiep water. Op binnenwater is de bodem dichterbij dan je denkt, en een val naar achteren eindigt daar op die bodem in plaats van in het water. Diepte zegt hier meer dan golfhoogte. Een spiegelglad meer met een meter water eronder is harder dan het eruitziet.
Druk water. Bij Katwijk, Wijk aan Zee en Scheveningen deel je de branding met kiters, golfsurfers en andere windsurfers. Je kunt je eigen materiaal voorspellen. Dat van een ander niet.
Wat je aan een helm hebt
Een watersporthelm is iets anders dan een fietshelm. Hij moet licht zijn, hij mag geen water scheppen, en hij moet blijven zitten als je met dertig kilometer per uur het water in gaat. Dat laatste is precies waarom de kinband en het pasvormsysteem belangrijker zijn dan de schaal.
Een cap met klep in plaats van een helm. De Mystic Impact Cap is CE-goedgekeurd, heeft geperforeerde oorstukken zodat je blijft horen wat er om je heen gebeurt, en een verstelbare kinband met klittenband achterop. Voor wie een harde helm te veel vindt en toch niet blootshoofds wil varen. 89,95 euro.
WindsurfhelmenDe RRD Water Helmet heeft een schaal van polycarbonaat met een PU-laag aan de binnenkant en tien grote ventilatieopeningen, zodat je hoofd niet kookt op een warme zomerdag. CE-gecertificeerd en gemaakt in Italië, in S tot XL. 83 euro. Goedkoper kan ook: de Prolimit Watersport Helmet, met een eigen pasvormsysteem, staat op 49,95.
Prolimit Watersport HelmetDe Mystic Vandal heeft een buitenschaal van High Impact ABS met een binnenschaal van EVA-schuim, een draaiknop om hem horizontaal rond je hoofd af te stellen en een quick-release kinsluiting. Hij is geschikt voor afneembare oorbescherming, die er los bij gekocht wordt. CE en UKCA, 89,95 euro.
Windsurf uitrustingOp het water zie je bij windsurfers nog niet veel helmen. Bij wingfoilers wel: daar is een helm de norm. Jip: "Ik verwacht dat het in de toekomst bij het windsurfen ook de norm wordt, en dat is helemaal prima."
Een impactvest houdt je niet drijvend
Dit is het misverstand dat het vaakst langskomt, en het verschil is groot genoeg om een ongeluk uit te maken.
Een impactvest dempt klappen. Het Mystic Star Impact Vest Fzip zit vol Clash foam, heeft bewust geen padding op de plek waar je trapeze zit, en sluit met een YKK front-zip met zipperslot. Het is CE-goedgekeurd voor wat het doet: de klap dempen bij een harde landing. Het is geen drijfhulpmiddel, en dat zegt Mystic er zelf ook bij. 139,99 euro.
Een drijfvest houdt je boven. De Prolimit Floating Vest Freeride is ISO/CE N50-gecertificeerd, sluit met een zijrits, en heeft aan de voorkant een uitsparing zodat je er een heuptrapeze onder kunt dragen. 149 euro. De Mystic Star Floatation Vest Zipfree doet hetzelfde volgens EN ISO 12402-5, gaat over je hoofd en kost 119,99.
Let op: 50 newton drijfvermogen is een hulpmiddel voor wie kan zwemmen, geen reddingsvest dat je op je rug draait. Voor windsurfen is dat precies goed, want je moet ook nog kunnen waterstarten.
Ga je alleen het water op, vaar je in koud water, of sta je op een spot met aflandige wind? Dan is drijfvermogen belangrijker dan demping. Ga je vollebak in golven en wipe-outs zoeken, dan is het andersom.
Passen: vier dingen die je checkt
- Schud je hoofdDe helm mag niet kantelen of over je ogen zakken. Pas dan trek je de kinband aan, niet andersom.
- Tien minuten ophoudenDrukpunten op je voorhoofd voel je niet meteen. Wel na tien minuten, en op het water na tien minuten ook.
- Met je wetsuit aanEen vest dat over een T-shirt past, kan over 5 mm neopreen net niet meer dicht.
- Met je trapeze omHet vest moet boven je trapezehaak eindigen. Valt het eroverheen, dan haak je niet in.
Pas hem gewoon even in Valkenburg of Hindeloopen.
Een helm koop je op pasvorm, en hoofdomtrek in centimeters vertelt maar de helft. Kom langs met je wetsuit en je trapeze, dan passen we helm en vest in de combinatie waarin je ze straks draagt. Lukt langskomen niet, app ons dan je hoofdomtrek, je borstomvang en je gewicht.
Veelgestelde vragen
Is een helm verplicht bij windsurfen?
Nee, in Nederland is er geen wettelijke helmplicht voor windsurfen. Bij het wingfoilen is een helm inmiddels de norm, bij het windsurfen nog niet. Op ondiep binnenwater en op druk water is hij het meest zinvol, omdat de bodem en andere watersporters daar dichterbij zijn dan je hoofd lief is.
Wat is het verschil tussen een impactvest en een drijfvest?
Een impactvest dempt klappen bij een harde landing, maar geeft geen drijfvermogen. Een drijfvest is gecertificeerd als drijfhulpmiddel, meestal 50 newton volgens EN ISO 12402-5, en houdt je boven water zonder je op je rug te draaien. Vaar je alleen, in koud water of bij aflandige wind, pak dan een drijfvest. Zoek je vooral bescherming bij harde wipe-outs, dan pak je een impactvest.
Welke maat windsurfhelm heb ik nodig?
Meet je hoofdomtrek met een meetlint, net boven je oren en wenkbrauwen, en leg dat naast de maattabel van het merk. Zit je tussen twee maten, kies dan de kleinste die zonder drukpunt zit, want een helm rekt niet en zakt wel. Test daarna door je hoofd te schudden met de kinband los: kantelt hij, dan is hij te groot.
Kan ik een fietshelm of skihelm gebruiken?
Liever niet. Een fietshelm is gemaakt voor één klap tegen asfalt, niet voor water. Een skihelm is gemaakt om je warm te houden en raakt water slecht kwijt. Een watersporthelm is gemaakt om nat te worden: hij laat water door en blijft zitten als je met snelheid het water in gaat. Het prijsverschil is bovendien klein: vanaf 49,95 euro heb je er een die wel klopt.
Verder kijken
Geschreven door Jip. Hij liep stage bij Hot Sails Maui en geeft sinds 2011 les aan het Valkenburgse Meer. Zelf draagt hij een helm bij het windsurfen, en sinds hij vader is ook altijd op zee. Vragen over pasvorm? App ons of kom langs in Valkenburg ZH of Hindeloopen.
