Een rits is een stuk plastic of metaal dat niet rekt, vastgezet in een pak dat overal moet rekken. Zodra je het zo bekijkt, wordt de vraag "borstrits of rugrits" ineens een constructievraag in plaats van een smaakkwestie.
Ik kijk naar een wetsuit zoals naar een zeil: in panelen en in krachten. Waar zit het materiaal dat moet werken, en waar zit de stijve lijn die dat tegenhoudt. Een rits is zo'n stijve lijn, en het maakt uit waar je hem legt.
Hieronder de drie systemen die we voeren, wat ze doen met je rugpaneel, waar het water binnenkomt, en waar ze als eerste slijten.
Waarom de plek van de rits alles bepaalt
Het rugpaneel is het grootste aaneengesloten stuk neopreen in een pak. Laat je het heel, dan kan het als één vlak meebuigen als je naar voren komt. Zet je er een rits van 50 centimeter overheen, dan heb je dat vlak in tweeën gedeeld met een strook die niet meegeeft.
Waar merk je dat. Precies op het moment dat je vooroverbuigt: paddelen, opdrukken van je board, een duckdive. Bij een rugrits voel je dan een band over je ruggengraat. Bij windsurfen en wingfoilen sta je grotendeels rechtop en merk je er minder van. Toch kiezen windsurfers en wingfoilers in de winkel niet wezenlijk anders dan surfers. Welke rits het wordt, hangt meer af van de prijsklasse dan van de sport.
Een borstrits legt diezelfde stijve lijn horizontaal, hoog op je borst, over een breedte van een centimeter of 25. Daar buig je nauwelijks. Je betaalt ervoor bij het aantrekken, want je moet er via een instappaneel en een halsopening in wurmen.
De drie systemen
Verticale rits over de volle rug met een koord tussen je schouderbladen. Je stapt erin zoals in een jas. Voor beginners, voor kinderen, en voor iedereen die zonder hulp in en uit wil kunnen. De O'Neill Reactor II 3/2 Back Zip is hier het voorbeeld van.
Heren wetsuitsKorte horizontale rits op de borst, met een instappaneel dat je over je hoofd naar beneden vouwt. Rugpaneel blijft heel, halsopening sluit strakker. De O'Neill Hyperfreak Chest Zip 3/2+ laat zien wat dat doet met de flex.
Alle wetsuitsHelemaal geen rits. Je komt erin via een rekbare halsopening die daarna over zichzelf heen sluit. Geen stijve lijn, nergens. De Prolimit Unity Steamer Freezip 5/4 is de variant die Prolimit Freezip noemt.
Heren 5/4 wetsuits| Rugrits | Borstrits | Zipfree | |
|---|---|---|---|
| Aantrekken | Makkelijk, alleen | Even oefenen | Vraagt lenigheid |
| Flex in de rug | Beperkt | Volledig | Volledig |
| Water binnen | Het meest | Weinig | Het minst |
| Zwakke plek | De naden, door de stijvere rug | De vouw van het instappaneel | De halsopening |
| Past bij | Beginners, kinderen, een eerste pak | Wie al langer bezig is, alles waarbij je torst | Winterpakken, koud water |
Alle drie de systemen hangen bij ons in de winkel, in verschillende diktes. De namen verschillen per merk: Mystic schrijft Bzip en Fzip, Prolimit schrijft V-Zip en Freezip, O'Neill schrijft Back Zip en Chest Zip.
Waar het water echt binnenkomt
Niet door de rits zelf, want daar zit een flap achter. Het komt binnen bij de opening waar je erin gaat, en die opening is bij een rugrits het grootst.
Ga je met je hoofd door een golf, dan duwt het water tegen je nek. Bij een rugrits is dat een opening die van je nek tot laag op je rug loopt en die alleen door de rits en een halsflap wordt dichtgehouden. Bij een borstrits wordt je hals afgesloten door een doorlopende kraag, en de opening zelf ligt hoog en voor.
Dat is ook de reden dat de meeste winterpakken een borstrits of een zipfree systeem hebben. Bij 5/4 en 6/4 wil je die instroom gewoon niet. Kijk voor de dikte per maand in de tabel in onze wetsuitgids.
Toch is het water niet eens het grootste nadeel van een rugrits. Dat is de beperkte flex in de rug, en daardoor slijt zo'n pak harder. Daarover meer in het volgende stuk.
Waar het als eerste slijt
Elk systeem heeft één plek waar het slijt, en dat is telkens de plek die steeds op dezelfde manier vervormt.
Bij een rugrits zijn dat de naden, en niet de rits. Van de drie systemen levert de rugrits bij ons de meeste garantieclaims op, maar de rits zelf gaat zelden als eerste stuk. Het zit meestal op de naden. Dat past bij die stijvere rug: waar een pak minder meegeeft, slijt het harder.
Bij een borstrits is het de vouw van het instappaneel. Dat paneel gaat elke sessie op precies dezelfde lijn dubbel, en daar wordt het materiaal moe. Bij zipfree is het de halsopening: die rekt bij elke keer instappen een beetje verder op, en na veel sessies sluit hij minder strak dan nieuw.
Wat ik zou nemen
Is dit je eerste pak, of koop je voor de zomer een 3/2 die je twintig keer per jaar aantrekt? Neem een rugrits. Je hebt de flex niet nodig en je wilt er zonder gedoe in kunnen.
Ga je golfsurfen, of doe je wingfoil en val je regelmatig voorover in het water? Neem een borstrits. Het rugpaneel dat vrij blijft merk je bij elke paddelslag.
Koop je een winterpak van 5/4 of 6/4 waar je van november tot maart in ligt? Neem zipfree als je erin komt, en anders een double front zip: twee ritsen op de borst met een ruimer instappaneel eronder, waardoor je de rugflex houdt zonder de worsteling.
Wat wij het meest verkopen is de borstrits, en dat worden er steeds meer. In de lagere prijsklasse gaat vaker een rugrits over de toonbank, zoals de O'Neill Epic. Tussen surfers, wingfoilers en windsurfers is dat niet wezenlijk anders; het is de prijsklasse. Een borstritspak is meestal wat luxer en rekbaarder, voor wie al langer bezig is en niet zijn eerste pak koopt.
Wil je ze naast elkaar voelen? Kom langs in Valkenburg of Hindeloopen, of app ons.
Alle drie de systemen hangen in de winkel. Twee minuten passen zegt meer dan drie artikelen lezen, want je voelt het verschil in je rug meteen als je vooroverbuigt.
Veelgestelde vragen
Borstrits of rugrits, wat is beter?
Geen van beide is beter; ze wisselen gemak uit tegen prestatie. Een rugrits trek je zonder hulp aan en uit, maar de rits loopt precies over de plek waar je buigt en laat meer water binnen. Een borstrits houdt je rugpaneel heel en sluit je hals beter af, maar vraagt oefening bij het instappen.
Wat is een zipfree wetsuit?
Een pak zonder rits. Je komt erin via een rekbare halsopening die daarna over zichzelf heen sluit. Omdat er nergens een stijve lijn zit, is dit het flexibelste systeem en komt er het minste water binnen. Je hebt er wel wat lenigheid voor nodig om erin en eruit te komen.
Wat is een double front zip?
Twee ritsen op de borst in plaats van één, met daaronder een instappaneel dat verder open kan. Je stapt er ruimer in dan bij een enkele borstrits en houdt toch een vrij rugpaneel. Je ziet het veel bij winterpakken en bij damesmodellen, waar een enkele borstrits alleen lastig dicht te krijgen is.
Welke rits is het beste voor windsurfen?
Bij windsurfen sta je grotendeels rechtop en buig je minder ver voorover dan bij golfsurfen, dus je merkt de stijve lijn van een rugrits veel minder. Dat maakt een rugrits hier een prima keuze. In de winkel kiezen windsurfers niet wezenlijk anders dan surfers: de prijsklasse en hoe lang je al bezig bent wegen zwaarder dan de sport. Ga je in de winter het water op, kies dan alsnog borstrits of zipfree, want dan weegt de waterintrede zwaarder.
Waarom lekt mijn rugrits?
Meestal niet door de rits zelf maar via de opening eromheen, en vooral bij de hals als je met je hoofd door een golf gaat. Controleer of de halsflap goed onder de kraag ligt en of het koord de rits helemaal tot bovenaan heeft dichtgetrokken. Zit de flap dubbelgevouwen, dan heb je daar een open kanaal.
Kan een kapotte wetsuitrits gemaakt worden?
Een rits vervangen kan, maar het is werk voor een specialist omdat de tape in het neopreen is verwerkt. Scheurtjes in het neopreen naast de rits kun je zelf lijmen met neopreenlijm. Loopt de rits alleen stroef, spoel hem dan goed af met zoet water en behandel hem met ritssmeer voordat je verder gaat trekken.
Verder kijken
Geschreven door Jip. Hij liep stage bij Hot Sails Maui en geeft sinds 2011 les aan het Valkenburgse Meer. Kom langs in Valkenburg ZH of Hindeloopen als je de drie systemen naast elkaar wilt voelen.
