In de stoeltjeslift, dag 3, en je hebt het koud. Terwijl je jas 300 euro kostte en er een membraan in zit waar de fabrikant een hele folder over heeft volgeschreven. Wat er gebeurt is dit: je hebt in de ochtend gezweet, dat vocht zit nog in je onderlaag, en zodra je vijf minuten stilzit koelt het je van binnenuit af.
Een jas houdt water buiten. Warm blijven doet hij niet in zijn eentje. Dat doet het systeem van drie lagen eronder, en de laag waar bijna iedereen op bezuinigt is precies de laag die het werk doet.
Laag 1: de onderlaag die je niet ziet
Katoen is de vijand. Een katoenen T-shirt neemt je zweet op en geeft het niet meer af, dus je draagt de rest van de dag een natte doek op je rug. Merinowol of een synthetische onderlaag transporteert dat vocht naar buiten, en droog blijven is 80 procent van warm blijven.
Strak, tot over je heupen, met lange mouwen. Het aanbod staat in thermo onderkleding heren en dames. Neem er twee, dan kun je op dag 4 wisselen.
Laag 2: de laag die je warmte vasthoudt
Het gaat mis als je onder een dure jas en een goede broek een katoenen hoodie aantrekt, omdat die toevallig in de kast lag. De midlaag is nu juist de laag die je warmte vasthoudt en die je open kunt ritsen zodra je het warm krijgt.
Kies er een met een rits aan de voorkant. Een trui over je hoofd moet je uittrekken om te ventileren, en dat doet niemand in een gondel. De O'Neill Jack's HZ Fleece van 41,95 euro is zo'n laag: fleece van 100 procent gerecycled Polartec met een halve rits. Je loopt er 's avonds in het dorp ook nog mee. Meer staat in midlayers.
Laag 3: wat die getallen op het label betekenen
Op een jas of broek staan twee getallen, vaak als 10K/10K of 20K/20K. Het eerste is de waterkolom in millimeters: een denkbeeldige buis water van die hoogte kan op de stof staan voordat hij doorlaat. Het tweede is het ademend vermogen: hoeveel gram waterdamp een vierkante meter stof in 24 uur doorlaat.
| Waterkolom | Waar het voor volstaat | Uit ons schap |
|---|---|---|
| 5.000 mm | Koude, droge sneeuw en een paar uur per dag op de piste. Een dag natte sneeuw wordt lastig | Ski kleding sale |
| 10.000 mm | De gewone Nederlandse skiweek. Genoeg voor sneeuw, wind en de lift | Ski kleding heren · dames |
| 15.000 mm | Natte sneeuw, voorjaarsdagen en iedereen die veel in de sneeuw zit | Ski jassen heren · dames |
| 20.000 mm | Freeride, hele dagen buiten en regen op 1.800 meter | Ski broeken heren |
Getallen zijn labelwaarden van de stof, niet van de naden. Een jas met 20.000 mm en slecht dichtgetapete naden lekt eerder dan een goed afgewerkte 10.000. Kijk dus ook naar de afwerking.
Boven de 20.000 betaal je vooral voor een lichter, soepeler membraan, niet voor meer droogte. Voor de meeste weekskiërs is 10.000 op de jas en 15.000 op de broek de verstandige verdeling. De broek zwaarder, want daar zit je op.
Isolatie of geen isolatie
Een jas is gevoerd of niet. Gevoerde jassen geven hun isolatie in gram per vierkante meter, en vaak zit er op de romp meer dan in de mouwen. Je romp heeft meer nodig dan je armen, en dat verschil zie je terug in de opbouw.
Een shell zonder isolatie is dunner en veelzijdiger: je regelt de warmte volledig met je midlaag. Voor Nederlandse skiërs die 1 week per jaar gaan en niet in maart in de sneeuw willen zitten, is een gevoerde jas simpeler. Ga je vaker, neem dan een shell en 3 midlagen.
Boven je kraag gaat het net zo: de aansluiting tussen je helm en je bril bepaalt of je warm en droog blijft. En zoek je nog de ski eronder, kijk dan in welke ski moet ik kopen.
Waarom je jas na drie seizoenen doorlaat
De buitenkant van elke skijas heeft een waterafstotende coating. Die zorgt dat water in druppels van je mouw rolt. Na een paar seizoenen wassen, zitten en vallen is die coating weg, en dan zuigt de buitenstof zich vol. Het membraan werkt nog steeds, maar je voelt je nat en koud.
Dat is te herstellen. Was de jas met een wasmiddel voor membraanstof en impregneer hem daarna opnieuw, bijvoorbeeld met Holmenkol Wash Proof van 13,95 euro, dat je gewoon in de wasmachine gebruikt. Doe dit in oktober, niet op de avond voor vertrek. Alles staat in wintersport wasmiddelen.
Pas de hele set in Valkenburg.
Kleding koop je met de lagen eronder aan, anders klopt de maat niet. Trek je onderlaag en je midlaag aan en pas de jas daaroverheen. We zoeken er de waterkolom bij die hoort bij waar je heen gaat, en zeggen het als 10.000 voor jou genoeg is.
Veelgestelde vragen
Welke waterkolom heb ik nodig voor een skiweek?
10.000 mm op de jas en 15.000 mm op de broek dekt vrijwel elke Nederlandse skiweek. Rijd je in het voorjaar, ga je freeriden of zit je veel in de sneeuw, neem dan 20.000 mm. Boven dat niveau koop je vooral een soepeler membraan.
Wat betekent 10K/10K op mijn skijas?
Het eerste getal is de waterkolom in millimeters: 10.000 mm water kan op de stof staan voor hij doorlaat. Het tweede is het ademend vermogen: 10.000 gram waterdamp per vierkante meter per 24 uur. Hoger is droger, maar de naadafwerking telt net zo zwaar.
Mag ik een katoenen shirt onder mijn skijas dragen?
Doe het niet. Katoen neemt zweet op en geeft het niet af, dus je draagt de hele dag een natte laag tegen je huid. Zodra je stilzit in de lift koel je van binnenuit af. Merino of een kunstvezel onderlaag lost dat op.
Mijn skijas laat water door. Moet ik een nieuwe kopen?
Meestal niet. Vaak is alleen de waterafstotende coating aan de buitenkant versleten, waardoor de stof zich volzuigt. Wassen met een middel voor membraanstof en opnieuw impregneren herstelt dat. Pas als water door de naden komt, is het einde oefening.
Hoeveel gram isolatie heb ik nodig in een skijas?
Voor een gewone skiweek werkt 60 tot 100 gram op de romp prima, met minder in de mouwen. Heb je snel koud, regel dat dan liever met een dikkere midlaag dan met een zwaardere jas; die kun je namelijk uittrekken.
Verder kijken
Geschreven door Arjan. Hij verkoopt skikleding sinds 1996 en staat eind oktober op de gletsjer in Sölden om de nieuwe collectie te testen. Vragen over lagen of maten? Kom langs in Valkenburg ZH of app ons.
